Wawerski Piknik historyczny 2018 r. Wrzesień 1939 – 13 DP w drodze do Warszawy. Bitwa Falenicka i próby przejścia do stolicy.

Jest rok 2018, mija 100 lat od czasu odrodzenia naszej Ojczyzny, po z górą 100 latach zaborów. Walczyło o nią 5 pokoleń Polaków na całym świecie. Trud ten w latach 1918 – 1921 uwieńczyła zwycięska wojna o granice nowej Polski. W wojnie tej brała udział 13 Dywizja Piechoty. Jednostkę tę – pierwszą jednostkę Armii Polskiej we Francji utworzono w oparciu o ochotników – Polaków z całego świata.

Przybyli oni głównie z USA i Kanady, lecz także z Brazylii a nawet Chin. Spora ich część była Polakami zamieszkałymi we Francji. Większa ich liczba pochodziła z szeregów armii niemieckiej oraz austro-węgierskiej, którzy dostali się do alianckiej niewoli na froncie zachodnim jako jeńcy. Wspólna sprawa – walka o wolność Polski zjednoczyła wszystkich. Do jesieni 1918 r. dywizja była jedyną jednostką uznanej przez mocarstwa Armii Polskiej walczącej na froncie. Po odzyskaniu Niepodległości w wojnie z bolszewikami w 1920 roku żołnierze dywizji pokonali złowrogą Armię Konną Budionnego i obronili przed nią Lwów.

Tradycje Armii Błękitnej, nazwanej później Armią Hallera – od nazwiska jej dowódcy – były w II Rzeczypospolitej bardzo żywe. 13 Dywizja Piechoty stacjonowała na Wołyniu, w miastach Równem i w Dubnie. We wrześniu 1939 r. 13 DP walczyła w obronie Rzeczypospolitej Polskiej przeciw III Rzeszy Hitlera i Rosji Sowieckiej Stalina. Broniła dalekiego przedpola Warszawy pod Tomaszowem Mazowieckim, potem doszła pod Warszawę a jej część walczyła na Lubelszczyźnie z Niemcami i na Wołyniu przeciw Sowietom. Wielu jej żołnierzy działało w konspiracji niepodległościowej.

Dzisiaj Dzielnica Praga aktywnie uczestniczy w pielęgnowaniu tradycji Armii Błękitnej i jej wodza – generała Józefa Hallera. Spadkobierczyni tej formacji – 13 Dywizja Piechoty 19 września 1939 r. stoczyła na praskich przedpolach stolicy, pod Falenicą ciężką bitwę z niemiecką 11 wschodniopruską dywizją Piechoty. Było to starcie 2,5 tysiąca polskich żołnierzy z 16 działami przeciwko ponad 6 tysiącom żołnierzy niemieckich z co najmniej 60 działami i 15 czołgami. 13DP zeszła z pola walki nie pokonana. Jej żołnierze w kolejnych dniach próbowali dojść do Warszawy ale udało się to tylko ok 1/5 z nich. Od lat 70 – tych XX wieku o Pamięć tych walk dbali weterani a obecnie społeczność Falenicy i okolic. Obecnie wydarzenia te chce przypomnieć Samorząd Dzielnicy Wawer.

W roku 100 lecia Niepodległości Polski, w sobotę 16 czerwca 2018 roku od godziny 11.00 odbędzie się Piknik Historyczny. Jego częścią będzie rekonstrukcja epizodu walk wrześniowych 13 DP nad Wisłą. W historycznych mundurach, z bronią i pojazdami wystawią się też rekonstruktorzy odtwarzający formacje Wojska Polskiego z lat walki o Niepodległość 1918 – 1945. Prowadzone będą lekcje historii na żywo co godzinę, fundowane będą nagrody dla publiczności. Kuchnia polowa wydawać będzie wojskową grochówkę. Na „Plaży Romantycznej” dodatkowo odbędzie się pokaz plażowej mody z lat 20-30 XX wieku, przeprowadzone będą warsztaty, gry i animacje dla młodzieży, dzieci i dorosłych, animatorzy poprowadzą zajęcia sportowe (siatkówka plażowa, rzut do kosza, „bananowa piłka nożna”, mega domino, bulle, plenerowe gry planszowe). Ponadto rozstawione będą dmuchane urządzenia rekreacyjne dla dzieci. Na parkingu ustawione będą stoiska handlowe i gastronomiczne. Uwieńczeniem Pikniku ma być Koncert Zespołu Reprezentacyjnego Wojska Polskiego.

Miejscem imprezy będzie brzeg Wisły w Miedzeszynie Starym na końcu ul. Romantycznej, koło „Plaży Romantycznej”. Dojazd na plażę będzie też możliwy zabytkowym autobusem (ogórkiem) – spod Urzędu Dzielnicy Wawer przy ul. Żegańskiej 1 o każdej pełnej godzinie – 11.00, 12.00, 13.00, 14.00, 15.00, 16.00.

Piotr Bieliński – historyk i społecznik z dzielnicy Wawer